Radyasyondan Korunmaya Yönelik Sınav ve Sertifikasyon
Radyasyondan Korunma İşlemleri
19/2/2025 tarihli ve 32818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik ile 4/3/2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Usul ve Esaslar 19/8/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten itibaren radyasyondan korunma eğitimlerine ilişkin sınav ve sertifikasyon işlemleri Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından yürütülmektedir.
Söz konusu mevzuattaki “Katılım sertifikasına sahip aday, katılım sertifikasında belirtilen eğitim kodundaki başarı sertifikasını almak için Kurum tarafından belirlenen usulle sınava giriş başvurusunda bulunur. Eğiticiler ile radyasyon tesisinde ve radyoaktif atık tesisinde radyasyondan korunmaya yönelik görev alacak adaylar için sınava giriş başvurusunda katılım sertifikası alma şartı aranmaz.” hükmü doğrultusunda, 19.08.2025 tarihinden sonra yalnızca yetkilendirilen kuruluşlardan eğitim almış ve katılım sertifikasına sahip kişiler (eğiticiler ile radyasyon tesisi ve radyoaktif atık tesisinde görev alacak adaylar hariç) sınav başvurusunda bulunabilirler.
TENMAK Başarı Belgeleri Geçerliliği
19/2/2025 tarihli ve 32818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmeliğinin (Yönetmelik) Geçici Madde 1’in beşinci fıkrası kapsamında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce radyasyondan korunmaya ilişkin mülga TAEK ve TENMAK tarafından düzenlenmiş başarı belgeleri;
• Belgelerde süre belirtilenler için süreleri sona erene kadar,
• Süre belirtilmeyenler için bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle (19/8/2028 tarihine kadar) alınan belge kapsamındaki faaliyetler için
geçerlidir.
Söz konusu belgeler, geçerli olduğu süre boyunca başarı sertifikası olarak kabul edilir.
⚠️ ÖNEMLİ DUYURU – Sınav Başvuruları Hakkında
TENMAK başarı belgelerinin geçerliliği, belge süresi olanlar için belge geçerlilik tarihinde veya 19.08.2028 tarihinde sona erecektir. Yeni başarı sertifikası alınabilmesi için, öncelikle NDK tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarından uygun eğitim kodunda eğitim alınması ve ardından NDK’ya sınav başvurusu yapılması gerekmektedir.
Sınav başvuruları, eğitim kuruluşunun adayın katılım sertifikasını NDK’ya iletmesinden sonra, aday tarafından aynı eğitim kodlu sınava başvuru yapılması şeklinde gerçekleştirilmektedir.
Sınav başvurusu sırasında, başvuru yapılmak istenen eğitim kodu başvuru ekranında görünmeyen adayların, eğitim aldıkları kuruluşla iletişime geçerek katılım sertifikası bilgilerinin NDK’ya gönderildiğini teyit etmeleri gerekmektedir.
Eğitici sınav türü ile RT ve RAT eğitim kodunda sınav başvurusu yapmak isteyen adaylar “rke@ndk.gov.tr” mail adresine taleplerini iletmelidir.
⚠️ ÖNEMLİ DUYURU – RKS Nitelikleri Hakkında
Radyasyon tesisinde veya radyasyon uygulamasında radyasyondan korunma sorumlusu (RKS) olarak görevlendirilebilmek için faaliyetin türüne göre "Radyasyon Tesislerinde ve Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilen Radyasyondan Korunma Sorumlularının Niteliklerine ve Görevlendirilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar"da belirlenmiş niteliklere sahip olunması ve RKS'nin Kurum tarafından uygun bulunulması gerekmektedir.
Sınav Sonuçları
Radyasyondan korunma sınavına ait başarı durumlarına esinav.ndk.gov.tr adresinde yer alan “Sınav-Sınav Sonuçları” bölümünden erişim sağlanabilmektedir.
Eğitim Kodu ve Faaliyet Türü Eşleştirmesi
Radyasyondan korunma sınav başvurusu sırasında aday, gireceği sınava ilişkin “eğitim kodu”nu seçecektir. Faaliyet türüne karşılık gelen eğitim kodu eşleştirmesi aşağıdaki Çizelge’de verilmiştir.
Adaylar yalnızca, eğitim kuruluşundan almış oldukları katılım sertifikasında yer alan eğitim koduna karşılık gelen sınava başvurabileceklerdir. Ancak, eğiticiler ile radyasyon tesislerinde ve radyoaktif atık tesislerinde radyasyondan korunmaya yönelik görev alacak adaylar için sınav başvurusunda katılım sertifikası alma şartı aranmaz.
Faaliyet Türü[i] | Eğitim Kodu |
|---|---|
Işınlama tesisleri | RT |
Hızlandırıcı tesisleri | RT |
Radyoaktif kaynak hazırlama tesisleri | RT |
Proton tedavi tesisleri | RT |
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisler | RT |
Radyoaktif atık tesisleri | RAT |
Nükleer tıp uygulamaları | NTU |
Radyoterapi uygulamaları | RTU |
Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1 | TRU |
Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 2 | TRU |
Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamaları | EU.01 |
Endüstriyel radyografi uygulamaları | EU.01 |
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakım ve onarımı veya radyoaktif kaynak değişimi yapmak amacıyla kurulan alanlarda yürütülen uygulamalar | EU.02 |
Kuyu tipi (sondaj) ölçüm sistemleri ile yapılan uygulamalar | EU.03 |
Mobil/taşınabilir nükleer ölçüm cihazları ile yapılan uygulamalar | EU.03 |
Proses kontrol ve ölçüm amaçlı sabit cihazlar ile yapılan uygulamalar | EU.04 |
Yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalar | EU.04 |
Elektron demeti kaynak makineleri ile yapılan uygulamaları | EU.04 |
4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynaklar, radyoaktif kaynak içeren cihazlar ile yapılan uygulamalar | EU.05 |
Araç, konteyner tarama cihazları ile yapılan uygulamalar | GU |
Radyoaktif maddelerin ithalat, ihracat ve taşınması faaliyetleri | RMT |
Radyoaktif kirliliğe maruz kalmış alanların çevresel iyileştirme faaliyetleri | RKÇİ |
Radyasyon kontrolü ve radyasyon ölçümüne ilişkin faaliyetler | RÖK |
[i]Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyet türleri 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin EK-1’inde yer alan sınıflandırma kapsamında belirlenmiştir.
Sınav Türü Seçim
Sınavlar, ilgili eğitim koduna özgü olarak belirlenen sınav türüne göre gerçekleştirilmektedir.
Bu sınav türleri;
• Eğiticiler,
• Radyasyondan korunma sorumluları,
• Kurum tarafından başarı sertifikası alma şartı belirlenen diğer personel
için uygulanmaktadır.
Başvuru sırasında adayın belirleyeceği sınav türüne göre sınavlar yapılır ve düzenlenen başarı sertifikalarında ilgili sınav türü belirtilir.
Sınavlarla İlgili Önemli Bilgiler
1) Sınav soruları, sınav türüne ve faaliyetin türüne göre belirlenir.
2) Radyasyondan korunma sorumluları ile Kurum tarafından başarı sertifikası alma şartı belirlenen diğer personel için en az 70 puan; eğiticiler için ise en az 80 puan alan adaylar için başarı sertifikası düzenlenir.
3) Katılım sertifikası düzenlenme tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapılan üç sınavda başarısız olan aday, ancak yeniden katılım sertifikası alarak sınav başvurusunda bulunabilir.
Sınav Yeri
Sınavlar NÜTED Nükleer Teknik Destek A.Ş. yerleşkesinde düzenlenecektir.
Adres: İşçi Blokları Mah. Mevlana Blv. No:162/16 06530 Çankaya/Ankara
Sınav Kuralları
1. Sınav, her bir eğitim kodu için eğitim programında belirlenen konuları içerecek şekilde çoktan seçmeli olarak elektronik ortamda ve sınıf tabanlı yapılır.
2. Sınav, 50 adet sorudan oluşur ve sınav süresi 90 dakikadır.
3. Sınav yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Değerlendirmede cevaplanmayan ve yanlış cevaplanan sorular dikkate alınmaz.
4. Sınavlar ile ilgili açıklamalar ve duyurular; Nükleer Düzenleme Kurumu internet sayfasında yapılır.
5. Kimlik kontrolleri ile sınav salonuna giriş işlemlerinin zamanında yapılabilmesi için adaylar sınav başlangıç saatinden en az 30 dakika önce sınav yerinde hazır bulunmalıdır.
6. Sınav başlangıç saatinden sonra gelen adaylar sınava alınmayacaktır.
7. Sınavlara giriş, e-Devlet şifresiyle yapılacağından, adaylar sınavdan önce e-Devlet şifrelerinin aktif olduğunu kontrol etmeleri gerekmektedir. e-Devlet şifresi ile erişim sağlayamayan adaylar sınava alınmayacaktır.
8. Sınava girişte kimlik kontrolü yapılacaktır. Geçerli kimlik belgesi (T.C. Kimlik Kartı / Yabancı Kimlik Kartı) bulunmayan adaylar sınava alınmayacaktır.
9. Sınavda cep telefonu, akıllı saat, hesap makinesi ve bilgisayar vb. cihazlar adayın yanında bulundurulması yasaktır. Aday tarafından sınav salonunda bulunan kilitli dolaplar kullanılabilecektir.
10. Sınav salonuna her türlü delici ve kesici alet, ateşli silah ve benzeri teçhizat getirilmesi yasaktır.
11. Şeffaf pet şişede, etiketi çıkarılmış su dışında herhangi bir yiyecek, içecek, ilaç veya tüketim maddesinin sınav salonuna getirilmesi yasaktır.
12. Salon görevlilerinin talimatıyla adaylar sınav saatinden önce sıralara oturmalı ve kimlik belgelerini sıralarının üzerine koymalıdır.
13. Sınav sırasında kısa bir süre için bile olsa sınav salonundan çıkmak yasaktır. Sınavdan çıkan aday tekrar içeri alınmaz.
14. Aday, isterse sınav süresi bitmeden sınavını tamamlayarak salondan çıkabilir. Ancak sınav salonunu terk eden aday tekrar içeri alınmaz ve sınavı sonlanmış sayılır.
15. Sınav sırasında teknik bir sorun yaşanırsa aday el kaldırarak diğer adayları rahatsız etmeyecek biçimde salon görevlisine bilgi vermelidir.
16. Sınav süresince konuşmak, kopya çekmek veya vermek, salon görevlilerine sınavla ilgili soru sormak, sınav düzenini bozacak her türlü davranış yasaktır.
17. Sınav sonunda ekran kapatma ve onaylama işlemleri adayın sorumluluğundadır. Aday, sınavı bitirme işlemini onayladıktan sonra sınav ekranına geri dönemez ve sınavı sonlandırılmış sayılır.
18. Sınav başvurusu sırasında sunulan bilgi ve belgelerinin doğru olmadığı tespit edilen, sınava katılmayan veya sınav kurallarına uygun hareket etmeyen aday başarısız sayılır; sınav ücreti iade edilmez.
19. Adayların sınav kurallarına uyması temel sorumluluklarıdır. Uyarı yapılsın ya da yapılmasın, kurallara aykırı davranan adayların kimlik bilgileri ve kural ihlalleri tutanakla kayıt altına alınır ve sınavı geçersiz sayılır. Sınavı geçersiz sayılan adayların sınav sonucu "başarısız" olarak değerlendirilecek olup sınav ücretleri iade edilmez.
20. Sınavın uygulanmasında ve sonuçların değerlendirilmesinde aday tarafından verilen bilgiler esas alınacağından, bu bilgilerdeki eksikler ve yanlışlardan kaynaklanan sonuçlardan aday sorumludur.
